Problem bezpieczeństwa wcześniej czy później dotyka każdego z nas. O wszystkich przestępstwach lub wykroczeniach należy informować policję lub bezpośrednio właściwą prokuraturę. O ile kradzież jednej wycieraczki może zostać zakwalifikowana jako czyn o niskiej szkodliwości społecznej, o tyle ogołocenie z wycieraczek i lusterek połowy samochodów na osiedlowym parkingu może okazać się poważnym przestępstwem. Aby jednak tak się stało, policja musi wiedzieć o wszystkich zdarzeniach kryminalnych. Ważne jest także, aby twoje zawiadomienie zostało odnotowane w statystykach policyjnych, dlatego warto je złożyć na piśmie. W takim wypadku policja musi wydać postanowienie o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, na które to postanowienie przysługuje ci zażalenie. Nie daj się zbyć spisaniem „notatki służbowej”. Jeśli zaniedbasz tę sprawę, twoje osiedle nadal będzie uważane za miejsce spokojne i bezpieczne – tak wynika z dokumentów, choć przeczą temu fakty.
Kiedy kradzieże zdarzają się często, problem jest poważny, a policja nie może dać sobie z nim rady albo nie chce się tym zająć, warto zainteresować sprawą burmistrza. Dobrze zrobić to w pisemnym wniosku . Do tak wszczętego postępowania będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII Kpa).
Burmistrz, zgodnie z ustawą o policji , nie nadzoruje policji i nie może wydawać jej bezpośrednich poleceń. To jednak wcale nie oznacza, że samorząd nie ma żadnego wpływu na jej pracę. Warto pamiętać, że policja ma obowiązek corocznego przedkładania informacji o stanie porządku i bezpieczeństwa publicznego właściwemu burmistrzowi (staroście) oraz radzie gminy (powiatu), a także musi to czynić niezwłocznie na każde ich żądanie. Na podstawie tych informacji rada może za pomocą uchwały określić istotne dla wspólnoty samorządowej zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Burmistrz ma prawo zażądać od policji „przywrócenia stanu zgodnego z porządkiem prawnym lub podjęcia działań zapobiegających naruszeniu prawa, a także zmierzających do usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego” (art. 11 ustawy o policji ). Ponadto rada gminy może dofinansować działalność policji – wspomóc zakupy inwestycyjne czy modernizacyjne, remonty, zakup sprzętu. Samorząd może także zawrzeć porozumienie z miejscową policją określające warunki sfinansowania dodatkowych etatów. Do kompetencji burmistrza/prezydenta należy również opiniowanie kandydata na stanowisko komendanta komisariatu lub komendanta miejskiego. Z kolei starosta opiniuje kandydata na stanowisko komendanta powiatowego.
Gdyby mimo wszystko miejscowa policja nie była skora do współpracy, burmistrz, zgodnie z ustawą o strażach gminnych , może nakazać komendantowi straży gminnej (miejskiej), aby jednostka przez niego nadzorowana przystąpiła do patrolowania niebezpiecznych ulic. Także w tej sprawie warto złożyć do burmistrza odpowiedni pisemny wniosek , na który musi on pisemnie odpowiedzieć. Uwaga! Nie w każdej gminie funkcjonuje straż gminna. Decyzja o powołaniu takiej jednostki należy do kompetencji rady gminy.
