Aby zapoznać się z zadaniami województwa, przykładowymi problemami z danych dziedzin i sposobem rozwiązania, wybierz odpowiednią kategorię z menu po lewej stronie.

Miejsce województwa w państwie

Reforma administracyjna z lat 1998-99 nie tylko powołała do życia powiaty, ale także całkowicie zmieniła status województwa. Można powiedzieć, że po reformie nie zmieniła się tylko ich nazwa - pozycja i zadania województwa stały się diametralnie różne. Dzięki temu, że ich liczbę zmniejszono z 49 do 16, stały się prawdziwymi regionami, w których można zarządzać sprawami publicznymi w skali ponadlokalnej, ale jeszcze nie ogólnopaństwowej. Chodziło  także o przygotowanie struktur państwa do funkcjonowania w Unii Europejskiej, w której jednym z najważniejszych obszarów działania jest właśnie polityka regionalna. Pomoc (fundusze strukturalne, fundusz spójności) jest adresowana głównie bezpośrednio do regionów - każdy z nich ma przecież inne potrzeby i rozwija się w innym tempie.  W skali całego kraju nie da się prowadzić efektywnej polityki rozwojowej.

Po upływie ponad dekady trudno jeszcze mówić o powstaniu szesnastu silnych regionów zdolnych do określenia własnej tożsamości i interesów. Proces budowania samorządności na poziomie regionalnym wciąż postępuje. Sprzyja mu polityka rozwoju regionalnego - realizowana głównie w oparciu o środki europejskie -  i ograniczanie pozycji wojewody.

Misja samorządu województwa

Samorząd województwa odpowiada przede wszystkim za politykę regionalną i stworzenie konkurencyjnych warunków rozwoju gospodarczego, rozwiązanie głównych strukturalnych problemów regionu, współdziałanie w tym zakresie z rządem, ale również i samorządami lokalnymi. W ograniczonym zakresie zarządza niektórymi dziedzinami życia zbiorowego i odpowiednimi instytucjami użyteczności publicznej o charakterze regionalnym (kultura, oświata, ochrona zdrowia).

Główną rolą województwa nie jest więc bezpośrednie administrowanie określonymi sferami zadań publicznych, ale kreowanie rozwoju regionu. W związku z tym zajmuje się głównie planowaniem i programowaniem strategicznych celów rozwojowych. Strategia rozwoju województwa zawiera:

- diagnozę sytuacji społeczno-gospodarczej,

- określenie celów strategicznych polityki rozwoju,

- określenie kierunków działań, jakie podejmuje samorząd, by osiągnąć strategiczne cele polityki rozwoju.

Zgodnie z ustawą o samorządzie województwa strategia realizuje głównie takie cele: 

- pobudzanie aktywności gospodarczej,

-  podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki, 

- zachowanie wartości środowiska kulturowego i przyrodniczego przy uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń, 

- kształtowanie i utrzymanie ładu przestrzennego.

 

Kto tu rządzi?

W ramach samorządu województwa istnieją trzy najważniejsze organy o ustawowo określonym podziale kompetencji:

• sejmik województwa – organ stanowiący, wybierany w wyborach bezpośrednich przez mieszkańców;
• zarząd województwa – pięcioosobowy organ wykonawczy, wybierany przez sejmik;
• marszałek województwa – przewodniczący zarządu wybierany przez sejmik.

W tych strukturach najwięcej kompetencji ma sejmik. To on stanowi najważniejsze akty prawa miejscowego, takie jak: strategia rozwoju, plan zagospodarowania przestrzennego, budżet, udzielenie lub nieudzielenie absolutorium zarządowi z tytułu wykonania budżetu, wybór i odwołanie zarządu, ustalenie wynagrodzenia marszałka. Summa summarum, sejmik jest więc nie tylko organem stanowiącym, ale także kontrolnym wobec zarządu z marszałkiem na czele.

Zarząd zajmuje się tymi sprawami, których nie zastrzeżono dla sejmiku, oraz wykonuje jego uchwały takie jak: gospodarowanie mieniem, budżet, strategia rozwoju, plan zagospodarowania przestrzennego i regionalnych programów operacyjnych. Kieruje także administracją samorządu, czyli przede wszystkim urzędem marszałkowskim.