Pomiń menu

Scenariusz – Młodzieżowa Rada Gminy

Takie będą Rzeczpospolite, jakie ich młodzieży chowanie”… A czy można lepiej nauczyć młodzież partycypacji w lokalnym życiu społecznym niż poprzez umożliwienie jej w praktyce wpływania na losy gminy/miasta? Jednym z pomysłów na angażowanie młodych ludzi jest powoływanie młodzieżowych rad gmin/miast, dzięki którym mogą oni zgłaszać swoje potrzeby i opinie „dorosłym” radom gmin/miast, ale również uczyć się postaw obywatelskich oraz zasad działania instytucji samorządowych.

 

Czym zajmuje się młodzieżowa rada gminy/miasta?

Celem powołania młodzieżowej rady gminy/miasta jest przede wszystkim włączenie młodzieży w procesy podejmowania decyzji, które dotyczą młodych osób oraz ich najbliższego otoczenia. Rada ma reprezentować młodych mieszkańców i mieszkanki gminy/miasta, ale również prowadzić działania na rzecz upowszechniania wśród nich idei samorządności i kształtowania postaw obywatelskich. Zakres celów, jakie może realizować młodzieżowa rada gminy, jest szeroki, należą do nich m.in.:

  • upowszechnianie wśród młodych osób wiedzy o samorządzie terytorialnym,
  • włączenie młodzieży w procesy konsultacyjne,
  • dostarczenie młodzieży narzędzi i wiedzy o uczestnictwie w debacie publicznej,
  • udział młodzieży w procesach kształtowania lokalnych polityk, ze szczególnym uwzględnieniem polityki młodzieżowej,
  • budowa świadomości obywatelskiej,
  • zwiększanie zaangażowania w procesy tworzenia projektów i inwestycji pod kątem młodych mieszkańców i mieszkanek gminy/miasta,
  • inicjowanie działań na rzecz młodzieży,
  • kształtowanie postaw dotyczących samorządności.

Młodzieżowa rada gminy/miasta to narzędzie praktycznego uczenia młodych mieszkańców i mieszkanek gminy/miasta procesów funkcjonowania samorządu oraz wpływu na decyzje i przedsięwzięcia na szczeblu lokalnym. Narzędzie dialogu obywatelskiego przeznaczonego dla młodych osób jest tym skuteczniejsze, im poważniej się je traktuje. Coraz częściej w miastach czy gminach powoływani są pełnomocnicy lub pełnomocniczki do spraw związanych z młodzieżą, którzy wyznaczają nowe standardy pracy z najmłodszymi mieszkańcami i mieszkankami oraz podkreślają znaczenie głosu młodych osób w społeczności lokalnej.

 

Podstawy prawne

W 2001 roku do ustawy o samorządzie gminnym wprowadzono zapis (Artykuł 5b) o powoływaniu młodzieżowej rady gminy (funkcjonujący na analogicznej zasadzie na poziomie miejskim). Warto zapoznać się z treścią fragmentu ustawy, przystępując do działań na rzecz powstania tego ciała doradczego.

Ustawa o samorządzie gminnym

Art. 5b.

1. Gmina podejmuje działania na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy, w tym zwłaszcza wśród młodzieży.

2. Rada gminy na wniosek zainteresowanych środowisk może wyrazić zgodę na utworzenie młodzieżowej rady gminy mającej charakter konsultacyjny.

3. Rada gminy, powołując młodzieżową radę gminy, nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania.

 

Jak powołać młodzieżową radę gminy/miasta?

Rada gminy/miasta może powołać młodzieżową radę gminy/miasta na wniosek „zainteresowanych środowisk”. Mogą to być np. szkoły lub inne instytucje bądź organizacje zajmujące się młodzieżą.

Budując poparcie dla pomysłu stworzenia takiej rady w Waszej gminie, skontaktujcie się z placówkami edukacyjnymi oraz lokalnymi organizacjami i instytucjami prowadzącymi działania z i dla młodzieży. O pomyśle powołania młodzieżowej rady gminy/miasta opowiedzcie także mieszkańcom i mieszkankom. Pokażcie korzyści, jakie mogą płynąć z powstania takiego ciała doradczego.

Kompetencja powołania i nadania statutu młodzieżowej rady gminy/miasta przynależy do rady gminy/miasta, dlatego kluczowe znaczenie ma przekonanie radnych do tego pomysłu. Lobbujcie za poparciem dla powstania takiej rady wśród Waszych radnych oraz wójta/burmistrza. Możecie to robić spotykając się z nimi, organizując publiczne spotkania na ten temat lub za pośrednictwem listów czy petycji.

Złóżcie wniosek o powołanie młodzieżowej rady gminy/miasta, a następnie monitorujcie, na jakim etapie jest sprawa. Bierzcie udział w sesjach rady gminy/miasta oraz posiedzeniach jej komisji, na których temat będzie omawiany. Monitorujcie proces powstawania statutu i bierzcie udział w konsultowaniu jego treści.

Jeżeli Wam się udało – wspaniale, możecie teraz działać jako nowo powołana młodzieżowa rada gminy/miasta (lub we współpracy z nią, jeśli nie jesteście w jej składzie). Jeżeli radni i radne z jakiegoś powodu nie zdecydowali się na jej powołanie – nie poddawajcie się i działajcie dalej na rzecz jej powstania!

 

Działalność młodzieżowej rady gminy/miasta

To, jak działa młodzieżowa rada gminy/miasta, zależy przede wszystkim od zaangażowania osób, które zasiadają w jej składzie. Kilka porad dotyczących tego, jak działać skutecznie i jak uniknąć najczęstszych błędów znajdziecie tutaj.