Pomiń menu

Scenariusz – Inicjatywa uchwałodawcza

Krok 1. Zróbcie rozpoznanie sytuacji

Sprawdźcie, czy statut Waszej gminy/miasta dopuszcza składanie przez mieszkańców i mieszkanki ich własnych projektów uchwał, tzw. obywatelską inicjatywę uchwałodawczą (nazywaną czasem inicjatywą uchwałodawczą mieszkańców).

Statut znajdziecie na stronie internetowej gminy/miasta (często w zakładce prawo miejscowe, prawo lokalne, uchwały rady itp.) lub w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) gminy/miasta. Gdybyście nie znaleźli statutu w ten sposób, poproście urząd o jego udostępnienie.

Analiza statutu (weryfikacja czy gmina dopuszcza obywatelską inicjatywę uchwałodawczą) nie będzie trudna ani czasochłonna. Statuty mają zwykle nie więcej niż 25-35 stron, a dzięki jednoznacznym tytułom rozdziałów łatwo stwierdzić, które z nich można pominąć (np. Polityka finansowa gminy).

Jeżeli w Waszej gminie/mieście funkcjonuje procedura inicjatywy uchwałodawczej, to sprawdźcie, jakie są warunki korzystania z niej (np. ile podpisów jest wymaganych) – być może warto podjąć działania na rzecz zwiększenia dostępności tego narzędzia. Możecie też po prostu z niego skorzystać i spróbować w ten sposób zmienić coś w swojej gminie/mieście.

Jeżeli natomiast statut Waszej gminy/miasta nie przewiduje składania projektów uchwał przez mieszkańców i mieszkanki, warto podjąć dalsze działania, aby to zmienić.

Krok 2. Przygotujcie wniosek, zbierzcie podpisy, przedłóżcie wniosek radzie

Przygotujcie wniosek o podjęcie uchwały o obywatelskiej inicjatywie uchwałodawczej (wzór takiego wniosku znajdziecie np. tutaj) i przedłóżcie go radzie.

Aby wniosek był skuteczny, musi:

  • zostać zaadresowany do właściwej rady miasta/gminy,
  • zawierać treść wskazującą, że jest to wniosek w trybie art. 241 kpa,
  • zostać podpisany przez co najmniej jedną osobę,
  • mieć formę pisemną (wydruk),
  • zostać doręczony osobiście lub drogą pocztową (list polecony).

Krok 3. Przygotujcie petycję i zbiórkę podpisów

Przygotujcie petycję, którą dołączycie do wniosku (wzór petycji znajdziecie np. tutaj) i przeprowadźcie zbiórkę podpisów wśród mieszkanek i mieszkańców.

Ile podpisów potrzeba? Teoretycznie wystarczy nawet jeden podpis, by wniosek był ważny, ale jeśli uzyskacie poparcie większej liczby osób (udokumentowane podpisami pod petycją), łatwiej przekonacie radę gminy/miasta, że sprawa ma duże znaczenie dla lokalnej społeczności. Zbierając podpisy, nie zapomnijcie poprosić o nie samego wójta lub burmistrza, radnych, sołtysów i sołtyski, lokalnych dziennikarzy i dziennikarki, blogerów i blogerki, aktywistów i aktywistki miejscowych organizacji pozarządowych, , nauczycieli i nauczycielki, lokalnych działaczy i działaczki partyjne itd.

Krok 4. Złóżcie wniosek

Złóżcie podpisany wniosek wraz z petycją do rady gminy/miasta. Najprościej jest wysłać go listem poleconym na oficjalny adres wybranego organu. Możecie też dostarczyć go osobiście, np. na ręce przewodniczącego lub przewodniczącej rady, do sekretariatu bądź kancelarii. Zabierzcie ze sobą kserokopię wniosku i petycji z zebranymi podpisami, poproście o potwierdzenie na kopii (pieczęcią i podpisem z aktualną datą) faktu złożenia pisma.

Krok 5. Oczekujcie na odpowiedź

Wnioski spełniające warunki formalne (opisane w kroku 2.) rada gminy/miasta zobowiązana jest rozpatrzyć w ciągu miesiąca. Prześle ona wtedy do osób wnioskujących pisemną odpowiedź (pozytywną lub negatywną) wraz z uzasadnieniem. W razie braku odpowiedzi skontaktujcie się z lokalnym koordynatorem lub koordynatorką, którzy doradzą Wam, jakie kroki powinniście podjąć w takiej sytuacji.

Krok 6. Nagłośnijcie stanowisko władz

Niezależnie od tego, czy odpowiedź będzie pozytywna, czy odmowna, warto zadbać o jej nagłośnienie w lokalnych mediach. Jeśli nie udało Wam się doprowadzić do wprowadzenia uchwały o obywatelskiej inicjatywie uchwałodawczej – nie poddawajcie się i podejmujcie dalsze działania w kierunku jej wprowadzenia. Jeżeli Wam się udało – nagłośnijcie swój sukces, edukujcie mieszkańców i mieszkanki, w jaki sposób mogą używać tego narzędzia i sami z niego korzystajcie, by zmieniać swoje najbliższe otoczenie!