Ogród Historii w Płouszowicach – lokalna inicjatywa na 110. rocznicę bitwy pod Jastkowem

Rok 2025 jest szczególny dla społeczności podlubelskiej gminy Jastków. Mija dokładnie 110 lat od bitwy pod Jastkowem – jednego z najważniejszych wydarzeń związanych z I wojną światową na Lubelszczyźnie. To właśnie tu, na polach Jastkowa, i terenach dzisiejszych Płouszowic i Dąbrowicy, rozegrał się pierwszy duży bój Legionów Polskich, który stał się kluczowym momentem kształtowania legendy legionowej.

Część działań wojennych rozgrywała się pod płouszowickimi dębami – miejscami, które dziś znają wszyscy mieszkańcy, a które w 1915 roku były świadkiem zaciętych walk o rosyjskie pozycje. Niestety wiedza o tych wydarzeniach stopniowo zanika: starsi odchodzą, młodsi często nie znają historii miejsca, a liczba nowych mieszkańców stale rośnie. Dlatego grupa nieformalna Aktywne Płouszowice zainicjowała działanie, która łączy edukację historyczną z integracją mieszkańców

Powstał Ogród Historii – żywa lekcja przeszłości

– Naszym celem było stworzenie Ogrodu Historii, który upamiętni 110. rocznicę bitwy pod Jastkowem i na trwałe wpisze pamięć o tym wydarzeniu w krajobraz Płouszowic i Dąbrowicy. Chcieliśmy przypomnieć, że to właśnie tutaj toczyły się walki Legionów Polskich, których zwycięstwo pod Jastkowem miało ogromne znaczenie moralne i propagandowe dla sprawy niepodległości Polski – mówi Elwira Berej, liderka grupy.

Do współpracy grupa zaprosiła mieszkańców i lokalne instytucje. Wspólnie z władzami samorządowymi gminy Jastków, sołtyską Anetą Wroną, Radą Sołecką, członkiniami KGW Dąbrowiczanki, Klubem Seniora, Szkołą Podstawową w Płouszowicach, parafią, OSP, Gminnym Ośrodkiem Kultury i Sportu, Gminną Biblioteką Publiczną i stowarzyszeniami przygotowała projekt ogrodu, wyznaczyła rabaty, ustawiła pamiątkowy kamień i posadziła rośliny, w dużej mierze przekazane przez mieszkańców. Gmina udostępniła teren, promowała inicjatywę w mediach społecznościowych i na swojej stronie internetowej

Uroczyste odsłonięciem kamienia pamięci odbyło się w kwietniu 2025 i zgromadziło około 100 osób.

Szczególnym elementem Ogrodu Historii są drzewa nazwane imionami żołnierzy, którzy wsławili się w bitwie pod Jastkowem. Dzięki temu ogród stał się nie tylko miejscem odpoczynku, lecz także przestrzenią refleksji i nauki o lokalnej historii.

Wspólne sadzenia drzew i zakładania ogrodu było świetną okazją do integracji mieszkańców Płouszowic i Dąbrowicy – zarówno tych, którzy mieszkają tu od pokoleń, jak i nowych rodzin, dopiero odkrywających historię swojej okolicy.

Historia łączy

Ogród Historii jest symbolem współpracy i troski o lokalne dziedzictwo. – Wierzymy, że dzięki tej inicjatywie historia nie zostanie zapomniana, a kolejne pokolenia będą mogły lepiej zrozumieć niezwykłe dzieje swojej małej ojczyzny – mówi Ewelina.