Zielona strona Gdańska

Takiego Gdańska nie znacie – zielony, dziki, tętniący życiem społecznych inicjatyw, a jednocześnie zaskakująco blisko śródmiejskiego zgiełku. Poznaliśmy go dzięki wyjątkowym przewodnikom – trzem inicjatywom naszych uczestników zaangażowanym w ochronę przyrody.

W tegorocznej edycji akcji w Gdańsku działają trzy grupy: Fundacja Miasto Botaniczne we współpracy z Grupą Przestrzeń Przyrodniczo Społeczna, Dziki Jar Wilanowski i Dzika Fosa Miejska. Każda z nich realizuje własne inicjatywy, pokazując, jak różnorodne mogą być formy troski o środowisko w przestrzeni miejskiej. Z grupami współpracują nasze koordynatorki – Małgorzata Łosiewicz i Katarzyna Gajda ze Stowarzyszenia Rozwoju Inspiracje. I to one udały się do Gdańska, by zobaczyć te działania z bliska.

– Jednym z ciekawszych projektów zaprezentowanych podczas wizyty była „Zielona 12” – inicjatywa edukacyjna, która ma być realizowana przez Fundację Miasto Botaniczne i Grupę Przestrzeń Przyrodniczo Społeczną w tramwaju miejskim. Linia nr 12 obejmuje aż 47 przystanków pomiędzy dzielnicami Ujeścisko i Zaspa – podróż zajmuje prawie godzinę. Pomysłodawcy projektu postanowili wykorzystać ten czas, aby w przystępny i angażujący sposób przekazywać pasażerom wiedzę o miejskiej przyrodzie. Ma się to odbywać m.in. poprzez współpracę z ekspertami, którzy podczas podróży, przy wyznaczonych stolikach, będą rozmawiać z podróżnymi o różnych zagadnieniach przyrodniczych. Dzięki temu codzienny przejazd zamienia się w niecodzienną lekcję o naturze w mieście – mówi Małgorzata Łosiewicz.

PrzytuLasy i miejskie dzikie zakątki

Marzena Mruk-Wszałek z Fundacji Miasto Botaniczne i Dariusz Bondar z Przestrzeni Przyrodniczo Społecznej pokazali też PrzytuLasy, czyli zielone enklawy ukryte pomiędzy zabudowaniami mieszkalnymi – fragmenty nieużytków, zadrzewień i półdzikich terenów, które zyskują nowe życie dzięki mieszkańcom. To miejsca, gdzie natura spotyka się z codziennością: dzieci budują domki na drzewach, mieszkańcy spontanicznie zagospodarowują przestrzeń, a leżaki już czekają na cieplejsze dni.

Na terenie PrzytuLasów i w innych częściach miasta znajdują się także drzewa zgłoszone przez Fundację Miasto Botaniczne jako pomniki przyrody w ramach projektu „ChrońMY Gdańskie Drzewa”, realizowanego w ubiegłorocznej edycji akcji Masz Głos. Inicjatywa polegała na identyfikowaniu i zgłaszaniu cennych przyrodniczo drzew, które wymagają formalnej ochrony. Za swoje działania grupa otrzymała nagrodę Super Głos – wyróżnienie przyznawane za szczególne zaangażowanie i skuteczność w działaniach społecznych [więcej o nagrodzonej inicjatywie].

Dziki Jar Wilanowski – potencjał natury i historii

Patryk Polak z grupy Dziki Jar Wilanowski zaprezentował planowane działania, które grupa chce przeprowadzić na terenie Jaru Wilanowskiego – jednego z większych parków w Gdańsku, liczącego niemal 19 hektarów. To przestrzeń, w której współistnieją dzika przyroda i infrastruktura rekreacyjna. Obok naturalnych zadrzewień znajdują się uporządkowane alejki i skatepark.

Dziki Jar Wilanowski planuje zadbać o rewitalizację tego terenu – posprzątanie, udostępnienie dla ludzi, lub jeśli nie będzie to możliwe – dla zwierząt.

–  Naszą uwagę zwrócił ukryty wśród drzew stary bunkier. W przyszłości mógłby zostać wykorzystany jako przestrzeń wystaw historycznych, element gry miejskiej lub schronienie dla zwierząt. Tak myśli o nim Dziki Jar Wilanowski – mówi Katarzyna Gajda.

Opływ Motławy – dziedzictwo natury i historii

Ostatnim przystankiem były tereny przyrodnicze Opływu Motławy, położone zaledwie krok od śródmieścia Gdańska. O ich wyjątkowości opowiadał Mariusz Lehmann z grupy Dzika Fosa Miejska. To miejsce o unikalnej wartości w skali europejskiej, gdzie zachowały się historyczne bastiony i fortyfikacje, w tym Kamienna Śluza i Młyn Zapasowy z 1623 roku.

Mimo bliskości infrastruktury miejskiej, przyroda w tym obszarze wciąż skutecznie się broni. Jak podkreślał Mariusz Lehmann, nie wszystkie działania rewitalizacyjne przynoszą oczekiwane efekty – czasem najlepszą formą ochrony jest pozostawienie przestrzeni w jej naturalnym stanie, bez nadmiernej ingerencji.

W planach grupy Dzika Fosa Miejska jest instalacja dwóch tablic informacyjnych i edukacyjnych, które przybliżą odwiedzającym zarówno przyrodnicze, jak i historyczne znaczenie tego obszaru.

Siła lokalnych inicjatyw

Wizyta w Gdańsku pokazała, jak ogromny potencjał przyrodniczy ma miasto i jak ważną rolę w jego ochronie odgrywają mieszkańcy i organizacje społeczne. To dzięki ich zaangażowaniu powstają projekty, które nie tylko chronią przyrodę, ale również budują świadomość ekologiczną i wzmacniają lokalne wspólnoty.

Wpadnijcie do zielonego Gdańska koniecznie!